παρέχεται από
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΔΟΜΗΣΗΣ & ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ
φωτογραφικό υλικό: Ροδάνθη Σεντούκα
ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ » ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ » ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ Π.Δ. 148/2009
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ & ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ Π.Δ. 148/2009

 Στο πλαίσιο της διαχείρισης κινδύνων για το περιβάλλον το ΥΠΕΝ θα αναλάβει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της υποβάθμισης που έχει προκληθεί από τη μη συμμόρφωση έργων και δραστηριοτήτων στην περιβαλλοντική νομοθεσία.

 

Το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) εποπτεύει και ελέγχει την εφαρμογή των διατάξεων του π.δ. 148/2009, συντονίζοντας τις σχετικές δράσεις των αρμόδιων υπηρεσιών περιβάλλοντος σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο.

Αρμόδια Αρχή, όπως ορίζεται στο π.δ. 148/2009, είναι το Υπουργείο/ΣΥΓΑΠΕΖ, όταν η ζημία (ή η επικείμενη απειλή ζημίας) επηρεάζει φυσικούς πόρους ή υπηρεσίες εθνικής σημασίας, η προστασία ή/και η διαχείριση των οποίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα δημόσιας αρχής, ή όταν η ζημία (ή η άμεση απειλή ζημίας) επηρεάζει φυσικούς αποδέκτες ή υπηρεσίες που εκτείνονται στα διοικητικά όρια περισσότερων της μιας Περιφερειών ή στην επικράτεια άλλων όμορων κρατών – μελών καθώς και σε ιδιάζουσες καταστάσεις και όταν το επιβάλλουν λόγοι εξαιρετικής σημασίας.

Στις υπόλοιπες περιπτώσεις αρμόδιες είναι οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις - Περιφερειακές Επιτροπές Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΠΕΑΠΖ) στα πλαίσια των χωρικών τους αρμοδιοτήτων.
Το ΣΥΓΑΠΕΖ τηρεί Μητρώο Υποθέσεων Περιβαλλοντικής Ευθύνης, όπου ταξινομούνται οι υποθέσεις:

  • που έχουν ολοκληρωθεί τα μέτρα αποκατάστασης (κλειστές),
  • που είναι υπό διερεύνηση η υπαγωγή τους σε καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης,  
  • που παρακολουθεί και συντονίζει η Υπηρεσία για την ολοκλήρωση των μέτρων αποκατάστασης (ανοικτές).

Ο χαρακτηρισμός μιας υπόθεσης, η οποία έχει υπαχθεί σε καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης, ως «κλειστή», γίνεται εφόσον ολοκληρωθούν τα μέτρα αποκατάστασης που έχουν επιβληθεί με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή του αρμόδιου Γ.Γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης, και βεβαιωθεί από την Αρμόδια Αρχή (ΣΥΓΑΠΕΖ ή ΠΕΑΠΖ) η αποπεράτωσή τους.

Στα διαγράμματα που ακολουθούν παρουσιάζονται στοιχεία εφαρμογής του π.δ. 148/2009 βάσει του Μητρώου που τηρείται στο ΣΥΓΑΠΕΖ.

Εικ. 1: Στάδιο εφαρμογής υποθέσεων περιβαλλοντικής ευθύνης (ανοικτές-κλειστές-υπό διερεύνηση)

 

Εικ. 2: Γεωγραφική κατανομή υποθέσεων ανά Περιφέρεια

Στο πλαίσιο εφαρμογής του π.δ. 148/2009 υποβάλλονται αιτήματα ανάληψης δράσης για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικής ζημίας ή την άμεση απειλή ζημίας, τα οποία εξετάζονται σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο άρθρο 13 του π.δ. 148/2009.

Σύμφωνα με το άρθρο 20 του π.δ. 148/2009, το 2013 καταρτίστηκε Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της Περιβαλλοντικής Ευθύνης (Έκθεση εφαρμογής της Οδηγίας 2004/35/ΕΚ στην Ελλάδα), η οποία υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αντιμετώπιση περιστατικών περιβαλλοντικής ζημίας από ανεξέλεγκτες αποθέσεις αποβλήτων

Το ΣΥΓΑΠΕΖ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, υποβάλει προτάσεις στο Πράσινο Ταμείο (Π.Τ.) του ΥΠΕΝ για την  ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα των περιπτώσεων περιβαλλοντικής ζημίας ή κινδύνου πρόκλησης της, που αφορούν σε ανεξέλεγκτες αποθέσεις αποβλήτων (άγνωστης προέλευσης).

Κατά το έτος 2013 εγκρίθηκε η υλοποίηση της δράσης με κωδικό 7.4 «Αντιμετώπιση αυθαιρεσίας / παρανομίας στο οικιστικό περιβάλλον» του Χρηματοδοτικού Προγράμματος: «Αστική Αναζωογόνηση 2012 – 2015», με συνολικό προϋπολογισμό 442.500 €. Η δράση αφορούσε απομάκρυνση αποβλήτων σε 23 θέσεις στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις: Αττικής, Μακεδονίας – Θράκης & Βορείου Αιγαίου και εν τέλει η δράση υλοποιήθηκε σε 16 θέσεις.

Έργα που εντάχθηκαν και υλοποιήθηκαν στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου αποκατάσταση «Αστική Αναζωογόνηση 2012 – 2015», για το έτος 2013.


 

Έργα που εντάχθηκαν και υλοποιήθηκαν στο χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου αποκατάσταση «Αστική Αναζωογόνηση 2012 – 2015», για το έτος 2014.

Κατά το έτος 2014 εγκρίθηκε η υλοποίηση της δράσης με «Αντιμετώπιση αυθαιρεσίας / παρανομίας στο οικιστικό περιβάλλον» του Χρηματοδοτικού Προγράμματος «Φυσικό Περιβάλλον 2014», με συνολικό προϋπολογισμό 785.200 €. Η δράση αφορούσε απομάκρυνση αποβλήτων σε 18 θέσεις στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις: Αττικής, Στερεάς Ελλάδας, Μακεδονίας – Θράκης & Δυτικής Ελλάδας και εν τέλει η δράση υλοποιήθηκε σε 17 θέσεις.

Εικ. 3: Υλοποίηση προγραμμάτων αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας από ανεξέλεγκτες αποθέσεις, με χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου 2013-2014

Για την ορθότερη και ταχύτερη υλοποίηση της δράσης, το ΣΥΓΑΠΕΖ έχει θεσπίσει έναν ενιαίο τρόπο συγκέντρωσης και αξιολόγησης των αιτημάτων χρηματοδότησης, μέσω της υποβολής από τις αρμόδιες αρχές του σχετικού πρότυπου εντύπου «Έντυπο καταχώρησης στοιχείων περιβαλλοντικών ζημιών από ανεξέλεγκτες αποθέσεις αποβλήτων (άγνωστης προέλευσης) / αίτημα χρηματοδότησης της αποκατάστασης».

Συνεργασία – Συμμετοχή σε προγράμματα
Το ΣΥΓΑΠΕΖ συμμετέχει ως εταίρος στο πρόγραμμα LIFE NATURA THEMIS, με τίτλο: «Προώθηση της ευαισθητοποίησης για την άσκηση δίωξης για εγκλήματα κατά της άγριας ζωής και την ανάδειξη της περιβαλλοντικής ευθύνης για την αντιμετώπιση ζημιών έναντι της βιοποικιλότητας σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στην Κρήτη»  και κωδικό έργου: LIFE14/GIE/GR/000026 – LIFE NATURA THEMIS], μαζί με την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), τον Δικηγορικό Σύλλογο Χανίων και τον Δικηγορικό Σύλλογο Ηρακλείου, ενώ ανάδοχος του προγράμματος είναι το Πανεπιστήμιο Κρήτης - Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης.
Από τους βασικούς στόχους του έργου LIFE NATURA THEMIS είναι:

  • Η συνειδητοποίηση των λειτουργών της Διοίκησης (δικαστικές αρχές κ.α.) ότι το περιβαλλοντικό έγκλημα είναι ένα ξεχωριστό πεδίο ποινικού δικαίου και ότι υπάρχει ατομική ευθύνη για την πρόληψη και αποκατάσταση της περιβαλλοντικής ζημίας
  • Η ανάπτυξη δεξιοτήτων των περιφερειακών Αρχών σε προανακριτικούς υπαλλήλους, προκειμένου να προλαμβάνουν και να διώκουν αποτελεσματικά το περιβαλλοντικό έγκλημα και να προβαίνουν στην κατά το δυνατόν καλύτερη αποκατάσταση της ζημίας στο περιβάλλον.
  • Η τεκμηρίωση, ότι η ορθή εφαρμογή του περιβαλλοντικού δικαίου προάγει την τοπική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή και εξασφαλίζει την ορθή χρήση των περιβαλλοντικών πόρων.
  • Η ενημέρωση των κατοίκων των περιοχών NATURA 2000 σχετικά με τις παράνομες δραστηριότητες στις, που προσβάλλουν την τοπική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την οικονομική τους πρόοδο.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ενεργοί πολίτες μπορούν να αναλάβουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο για την επιτυχή εφαρμογή της οδηγίας. Η επιστημονική τεκμηρίωση που διαθέτουν πανεπιστημιακά ιδρύματα, φορείς και ΜΚΟ και η άμεση πρόσβασή τους σε τοπικό επίπεδο, μπορούν να συνεισφέρουν στην άμεση αναγνώριση της ζημίας, στην ταυτοποίηση του υπαίτιου φορέα εκμετάλλευσης και στην έγκαιρη ανάληψη δράσεων αποκατάστασης.  Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που επηρεάζεται ή έχει έννομο συμφέρον, μπορεί να υποβάλλει αίτηση για ανάληψη δράσης, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Π.Δ. 148/2009.

Χρήσιμες Ερωτήσεις – Απαντήσεις

 

| | | | | |