παρέχεται από
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΕΣ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΡΓΟ
ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
ΑΝΟΙΧΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
ΕΠΟΠΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΕΙΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ » ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ » ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ » Εισήγηση Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιώργου Παπακωνσταντίνου, στην συνεδρίαση της Εθνικής Επιτροπής Γεωπληροφορίας
Εισήγηση Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιώργου Παπακωνσταντίνου, στην συνεδρίαση της Εθνικής Επιτροπής Γεωπληροφορίας

Αθήνα, 2 Απριλίου 2012

 
 
Καλησπέρα σας,
 
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στη 2η συνεδρίαση της Εθνικής Επιτροπής Γεωπληροφορίας. Πρόκειται για μία ιδιαίτερα σημαντική επιτροπή η οποία έχει την ευθύνη να διαμορφώνει την πολιτική για θέματα γεωπληροφορίας και να δίνει στις δημόσιες αρχές της χώρας τις απαραίτητες κατευθύνσεις και τον αναγκαίο συντονισμό που θα διασφαλίσουν την επιτυχημένη εφαρμογή και ανάπτυξη της Εθνικής Υποδομής Γεωχωρικών Πληροφοριών.
 
Το πρόγραμμα της Υποδομής Γεωχωρικής Πληροφορίας μετράει δύο χρόνια ζωής στην Ελλάδα. Αποτελεί μία μεγάλη δράση εκσυγχρονισμού και οργάνωσης του κράτους μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Ο στόχος του είναι απλός στη σύλληψη: να μας προσφέρει μια ενιαία εικόνα για ολόκληρη την πληροφορία που αφορά στο περιβάλλον και στο χώρο. Να διασφαλίσει ότι οι δημόσιες αρχές και οι πολίτες θα μπορούνε να έχουνε μία συνεχή ροή αξιόπιστης και ποιοτικής γεωγραφικής πληροφορίας.
 
Γιατί είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς κάποια δράση, κάποιο κυβερνητικό πρόγραμμα που να μην στηρίζεται σε τέτοιου είδους πληροφορία. Το πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ, ο έλεγχος και ο περιορισμός της αυθαίρετης δόμησης, η διαχείριση των απορριμμάτων, η χωροθέτηση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ, ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός της χώρας, οι νέοι χάρτες θορύβου που ετοιμάζουμε, η εξερεύνηση για κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, η διαχείριση των περιοχών προστασίας, η διαχείριση έκτακτων περιβαλλοντικών και φυσικών καταστροφών, και πολλά άλλα ακόμη, έχουν μία κοινή απαίτηση, μια αναγκαία συνθήκη ώστε να μπορούν να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά και αποτελεσματικά.
 
Την πρόσβαση και χρήση αξιόπιστης γεωχωρικής πληροφορίας σε ψηφιακή μορφή.
 
Για παράδειγμα, αν δεν γνωρίζαμε τις θέσεις των δημοσίων κτημάτων, τα όρια των προστατευόμενων περιοχών, τη θέση του δικτύου της ΔΕΗ, δεν αν δεν μπορούσαμε να τα αναπαραστήσουμε ταυτόχρονα επάνω σε ένα ψηφιακό χάρτη, δεν υπήρχε καμία περίπτωση να εντοπίσουμε τις κατάλληλες εκτάσεις που χρειαζόμαστε για την υλοποίηση του ΗΛΙΟΣ.
 
Αν δεν καταγράφαμε τη γεωγραφική θέση των αυθαιρέτων, κάτι το οποίο έγινε για πρώτη φορά με το Νόμο 4014/2011, δε θα είχαμε καμία ελπίδα να εντοπίσουμε όσους καταστρατήγησαν τις διατάξεις του νόμου και ανήγειραν αυθαίρετες κατασκευές τις οποίες κατόπιν προσπάθησαν να τακτοποιήσουν δηλώνοντάς τις ως προγενέστερες. Τώρα όμως, συνδυάζοντας την καταγεγραμμένη θέση των αυθαίρετων κτισμάτων με άλλη γεωχωρική πληροφορία, όπως είναι οι δορυφορικές εικόνες και οι αεροφωτογραφίες, μπορούμε να το κάνουμε. Και το κάνουμε.
 
Εκτός όμως από τις δράσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος που ανέφερα, στο σύνολό τους σχεδόν, τα Υπουργεία και οι δημόσιες αρχές χρειάζονται γεωχωρικά δεδομένα για να πράξουν να αυτονόητα: για να εκτελέσουν το έργο τους, για να δώσουν υπηρεσίες στους πολίτες, για να ελέγξουν την επιβολή του νόμου. Γεωχωρικά δεδομένα, για παράδειγμα, θα χρειαστεί το Υπουργείο Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας για να καθορίσει ζώνες οικονομικών κινήτρων και καινοτομίας, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για να ελέγξει τα αγροτεμάχια και τις καλλιέργειες που επιδοτούνται, το Υπουργείο Οικονομικών για να καταγράψει και να ελέγξει τη δημόσια περιουσία και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη για να σημειώσει πιθανές εστίες κινδύνου ή εγκληματικότητας.
 
Όταν δεν υπάρχει πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα, το κράτος δεν μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά.
 
Παρατηρούμε λοιπόν ότι η γεωχωρική πληροφορία αποτελεί έναν ανεκτίμητο πόρο με υψηλή αξία επαναχρησιμοποίησης και μία ουσιώδη προϋπόθεση για τη λήψη ορθών, συντονισμένων και ενημερωμένων αποφάσεων από την Πολιτεία. Η σημασία τους γίνεται ακόμα πιο αισθητή αν αναλογιστούμε ότι τα γεωχωρικά προϊόντα αποτελούν το 60% με 80% περίπου όλων των δεδομένων που παράγει το κράτος, αλλά και ότι σύμφωνα με Ευρωπαϊκές μελέτες είναι αυτά με το μεγαλύτερο αντίκτυπο στην οικονομία και την κοινωνία (της τάξεως του 40% με 60%).
 
Το να παράγουμε όμως απλώς ψηφιακά γεωγραφικά δεδομένα, με άναρχο και ασυντόνιστο τρόπο, όπως κάναμε στο παρελθόν, δεν αρκεί και δεν είναι αποτελεσματικό. Χρειαζόμαστε μηχανισμούς ενοποίησης των διαδικασιών παραγωγής και επικαιροποίησής τους, μηχανισμούς διαχείρισης, μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν ότι όλοι, τόσο το κράτος, όσο και οι πολίτες, αλλά και οι επιχειρήσεις θα έχουν πρόσβαση σε αυτά.
 
Για όλους τους παραπάνω λόγους, δημιουργούμε λοιπόν την «Εθνική Υποδομή Γεωχωρικών Πληροφοριών», ένα οργανωτικό πλαίσιο που αποτελείται από κανόνες, μέτρα και διαδικασίες, σε θεσμικό και τεχνολογικό επίπεδο, ώστε να εξασφαλίσουμε ενιαίες πρακτικές δημιουργίας, διαχείρισης και διάθεσης γεωχωρικών δεδομένων, για όλη τη Δημόσια Διοίκηση.
 
Με την ΕΥΓΕΠ στοχεύουμε:
 
·      Σε ποιοτικά και άρτια γεωχωρικά δεδομένα
 
·      Στην εξοικονόμηση πόρων για το δημόσιο
 
·      Στην ισότιμη και ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στα γεωχωρικά δεδομένα της Δημόσιας Διοίκησης.
 
·      Στην ενδυνάμωση του πολίτη στο να ελέγχει την εφαρμογή των πράξεων της δημόσιας διοίκησης,
 
·      Στην εφαρμογή ξεκάθαρων κανόνων πάνω στη γη, ώστε να προσελκύσουμε επενδύσεις
 
·      Στην τόνωση της αγοράς γεωπληροφορίας στην Ελλάδα με την ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας, τα οποία θα έχουν ως βάση τα δημόσια γεωχωρικά δεδομένα
 
Τα τελευταία δύο χρόνια έγινε μια πολύ συστηματική και αξιόλογη δουλειά από τον ΟΚΧΕ προς αυτή την κατεύθυνση. Καταρχήν, στήθηκε και επιμορφώθηκε από το μηδέν ένα τεράστιο δίκτυο ανθρώπων μέσα στη δημόσια διοίκηση, το δίκτυο των Κομβικών Σημείων Επαφής (ΚΟΣΕ) το οποίο απαριθμεί πάνω από 2500 δημοσίους υπαλλήλους. Τα ΚΟΣΕ είναι άμισθες επιτροπές σε κάθε Υπουργείο, Δήμο, Περιφέρεια και Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Το δίκτυο αυτό, το οποίο αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα αυτενέργειας και αυτοοργάνωσης, φροντίζει σε καθημερινή βάση, υπό την καθοδήγηση του ΟΚΧΕ, για την εφαρμογή των κανόνων και των διαδικασιών της Υποδομής, αλλάζοντας και εκσυγχρονίζοντας τον τρόπο που λειτουργεί η δημόσια διοίκηση. Δημιουργήθηκε η πρώτη δικτυακή γεωπύλη από την οποία ο καθένας μπορεί να βρει γεωχωρικά δεδομένα, να τα κατεβάσει στον υπολογιστή του και να τα επεξεργαστεί. Επίσης, πραγματοποιήθηκε μία συστηματική καταγραφή των γεωχωρικών δεδομένων της δημόσιας διοίκησης, με αποτέλεσμα να έχουμε σήμερα το πρώτο μητρώο γεωπληροφορίας στη χώρα από συστάσεως του Ελληνικού κράτους. Το μητρώο περιέχει πάνω από 1600 γεωχωρικά δεδομένα και ενημερώνεται συνεχώς με νέα. Το σύνολο των δράσεων που έγιναν θα μας παρουσιάσει, με περισσότερη λεπτομέρεια, ο επικεφαλής του ΟΚΧΕ, κ. Μουτεβελής, σήμερα.
 
Σίγουρα, όλες αυτές οι αλλαγές αποτελούν σημαντικά βήματα προόδου. Για να μπορέσουν όμως να αξιοποιηθούν όλα αυτά τα στοιχεία που οργανώθηκαν και καταγράφηκαν πρέπει να είναι και προσβάσιμα. Δυστυχώς αυτή η αυτονόητη προϋπόθεση δεν ισχύει στη χώρα μας. Η συντριπτική πλειοψηφία των δημοσίων φορέων δεν μοιράζεται τα ψηφιακά γεωχωρικά που διαθέτει. Το 90% των δημοσίων αρχών δεν έχει θεσπίσει ούτε ακολουθεί κάποιο αδειοδοτικό πλαίσιο για τη διάθεση των δεδομένων. Δεν είναι, δηλαδή, σαφείς οι όροι και οι προϋποθέσεις με τις οποίες μπορούν να τα χρησιμοποιούν οι δημόσιες αρχές, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις και άρα είναι ουσιαστικά σα να μη διατίθενται.
 
Αυτό είναι λάθος και πρέπει να αλλάξει. Τα δεδομένα αυτά είναι δημόσια περιουσία και ανήκουν σε όλους τους Έλληνες πολίτες. Οφείλουμε λοιπόν να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για το άνοιγμα αυτής της πληροφορίας προς τον κόσμο. Με τη δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων θα κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα για την προστασία του περιβάλλοντος. Γιατί η πράξη έχει δείξει ότι η έλλειψη πρόσβασης στα γεωγραφικά δεδομένα και η απόκρυψή τους, ήταν ακριβώς οι αιτίες οι οποίες επέτρεψαν στο παρελθόν να ευδοκιμήσει κάθε μορφή παρανομίας και αυθαιρεσίας, όπως το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης και των καταπατήσεων της δημόσιας περιουσίας. Αν αυτά τα στοιχεία ήταν ανηρτημένα στο διαδίκτυο, αν ήταν γνωστά σε όλους, τότε κανείς δε θα τολμούσε να τα αμφισβητήσει και να τα αλλοιώσει. Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πάταξης της διαφθοράς και της παρανομίας είναι η διαφάνεια στη λήψη των αποφάσεων της διοίκησης.
 
Η ανοικτή πρόσβαση όμως στη δημόσια γεωχωρική πληροφορία είναι πολύ σημαντική, όχι μόνο για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας, αλλά και γιατί ενέχει και μία κατεξοχήν αναπτυξιακή συνιστώσα. Τα συνολικά άμεσα και έμμεσα οφέλη από την περαιτέρω χρήση της δημόσιας πληροφορίας στην Ευρώπη των 27 ανέρχονται, κατ’ εκτίμηση, σε 140 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ανοίγοντας τα γεωχωρικά δεδομένα της δημόσιας διοίκησης, δίνουμε το βήμα στις υγιείς δυνάμεις της πατρίδας μας, σε νέους επιστήμονες και ερευνητές, να χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα αυτά ως πρώτες ύλες για να αναπτύξουν προϊόντα και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας. Η ανοικτή πρόσβαση θα τονώσει την αγορά, θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα και τις θέσεις εργασίας, θα αυξήσει τα φορολογικά έσοδα και το ΑΕΠ. Τα δεδομένα είναι τα καύσιμα της ψηφιακής οικονομίας και το οξυγόνο της καινοτομίας. Για αυτό το λόγο πρέπει να είναι ανοικτά και προσβάσιμα σε επεξεργάσιμη μορφή από όλους. Με την επαναχρησιμοποίηση και το διαμοιρασμό της πληροφορίας σταματάει επίσης η κατασπατάληση πόρων που γινόταν με την αγορά των ίδιων δεδομένων ξανά και ξανά από διαφορετικούς φορείς. Ήδη, στα δύο αυτά χρόνια, η λειτουργία της ΕΥΓΕΠ, έχει εξοικονομήσει, με συντηρητικές εκτιμήσεις, αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ με αυτό τον τρόπο.
 
Η απόφαση για το άνοιγμα των γεωχωρικών δεδομένων της δημόσιας διοίκησης έχει ήδη παρθεί. Ο νόμος 3882/2010 για την ΕΥΓΕΠ είναι απόλυτα ξεκάθαρος και ορίζει με σαφήνεια την υποχρέωση όλων των δημοσίων αρχών να εξασφαλίζουν πρόσβαση στα γεωχωρικά δεδομένα που παράγουν και διαχειρίζονται. Το άνοιγμα της δημόσιας γεωχωρικής πληροφορίας προωθείται επίσης και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο με την επικείμενη αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας PSI (2003/98/EK) και είναι, ως δράση, απολύτως ενταγμένο στη γενικότερη Ευρωπαϊκή στοχοθεσία, όπως αυτή περιγράφεται στο Ψηφιακό Θεματολόγιο 2020 για την Ευρώπη.
 
Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν, θα συζητήσουμε σήμερα την πρόταση του ΟΚΧΕ για μία δέσμη μέτρων και πρότυπων αδειών με την οποία παρέχεται ένα ενιαίο αδειοδοτικό πλαίσιο ώστε η δημόσια γεωχωρική πληροφορία, πλην αυτής που είναι απόρρητη, να είναι προσβάσιμη και επεξεργάσιμη από όλους. Οι δημόσιες αρχές μπορούν να αποφασίσουν αν θέλουν να τη δίνουν χωρίς περιορισμούς σε όλους ή να χρεώνουν μόνο όταν κάποιος τη χρησιμοποιεί με σκοπό το οικονομικό κέρδος.
 
Με τον τρόπο αυτό παρέχουμε τα απαραίτητα εργαλεία, για να επισπευτεί η υλοποίηση της ΕΥΓΕΠ στη χώρα μας, η οποία είναι μια αναγκαία μεταρρύθμιση, για να θεμελιώσουμε το δικαίωμα όλων στη γνώση και την πληροφόρηση, για να απαντήσουμε πειστικά στο πάγιο αίτημα των πολιτών για διαφάνεια στη λήψη των αποφάσεων, για να προωθήσουμε την εφαρμογή συντονισμένης και υπεύθυνης πολιτικής από τις δημόσιες αρχές και για να τροφοδοτήσουμε την οικονομία μας με ένα πολύ σημαντικό πόρο τον οποίον έχει ανάγκη, ιδίως κατά την κρίσιμη οικονομική συγκυρία που διανύουμε.
 
 
Μπορείτε να βρείτε φωτογραφικό υλικό στη σελίδα http://flic.kr/s/aHsjyNd1wY
 
 
 

 

| | | | | | |