en-USel-GR

Εκθέσεις και υφιστάμενη κατάσταση

Η υφιστάμενη κατάσταση από πλευράς εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παρουσιάζεται αναλυτικά στις ετήσιες εθνικές απογραφές και στις εθνικές εκθέσεις.


 

Οι ετήσιες απογραφές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και άλλων αερίων αποτελούν ένα απαραίτητο εργαλείο στη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής μιας χώρας. Παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την εξέλιξη των εθνικών εκπομπών αναφορικά με ένα προεπιλεγμένο έτος βάσης και συνεισφέρουν στη διαδικασία παρακολούθησης των μέτρων που σχετίζονται με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα.

Οι απογραφές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου της Ελλάδας παρέχουν πληροφορίες για τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και άλλων αερίων που προέρχονται από την παραγωγή ενέργειας και τις μεταφορές, τις βιομηχανικές διεργασίες,  τη χρήση διαλυτών και άλλων  προϊόντων, τη γεωργία, τα απόβλητα  και τις αλλαγές χρήσεων γης και τη δασοπονία. Στις απογραφές περιγράφονται οι μέθοδοι υπολογισμού των εκπομπών, παρουσιάζονται τα δεδομένα δραστηριότητας και οι συντελεστές εκπομπής που χρησιμοποιήθηκαν και υπολογίζεται η αβεβαιότητα κατά την εκτίμηση των εκπομπών.

Οι ετήσιες εθνικές απογραφές υποβάλλονται κάθε 15η Απριλίου στην Γραμματεία της Σύμβασης για την κλιματική αλλαγή και καλύπτουν τις εκπομπές των ετών 1990 μέχρι δύο έτη πριν το έτος υποβολής.

Η απογραφή της Ελλάδας για τα έτη 1990-2008 υποβλήθηκε στη Γραμματεία του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή την 15η Απριλίου 2010.

Οι εθνικές εκθέσεις αποτελούν υποχρέωση της χώρας μας προς τη Γραμματεία της Σύμβασης για την Κλιματική Αλλαγή και υποβάλλονται σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα που ορίζονται από τη Γραμματεία της Σύμβασης. Περιλαμβάνουν την πορεία των πολιτικών και των μέτρων που ακολουθεί κάθε χώρα για τη μείωση των εκπομπών της καθώς και δράσεις σχετικά με την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση για την κλιματική αλλαγή και την περιγραφή των μέτρων προσαρμογής. Η πρώτη εθνική έκθεση υποβλήθηκε το 1995 και η τελευταία (5η Εθνική Έκθεση) στις 18-1-2010.

  • Εθνικές Εκθέσεις για  την κλιματική αλλαγή προς τη Γραμματεία της Σύμβασης για την Κλιματική Αλλαγή

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος δημοσιεύει ετησίως, απογραφή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η οποία παρουσιάζει μία συνολική εικόνα των τάσεων  σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η πλέον πρόσφατη απογραφή δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2010.

 

Η οικονομική ύφεση και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη

Η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος διαχέεται με μεγάλη ταχύτητα στην ευρωπαϊκή οικονομία και την οδηγεί σε μια μεγάλη σε έκταση και βάθος οικονομική ύφεση. Ταυτόχρονα όμως έχει συμβάλει στην μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με αποτέλεσμα μέσω των σημαντικών μειώσεων των κοινοτικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που επιτελούνται, στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) μειώθηκαν κατά 6,9% το 2009 σε σύγκριση με το 2008.

Βάσει των εκτιμήσεων αυτών, το 2009 οι  εκπομπές της Ε.Ε. ήταν περίπου 17,3% μικρότερες από αυτές του 1990 και άρα πολύ κοντά στο στόχο της μείωσης των εκπομπών κατά 20% έως το 2020. Η μεγάλη μείωση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από την απότομη πτώση 12,7% της χρήσης του άνθρακα. Η πτώση αυτή οφείλεται κατά κύριο λόγο στη μεγάλη οικονομική ύφεση που σημειώθηκε στην Ε.Ε. το 2009 που με την σειρά της επηρέασε όλους τους οικονομικούς τομείς.

Στην Ε.Ε. η κατανάλωση των ορυκτών καυσίμων (άνθρακας, πετρέλαιο και φυσικό αέριο) μειώθηκε κατά 5,5% το 2009 σε σύγκριση με το 2008. Συγχρόνως, αυξήθηκε σημαντικά η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) σημειώνοντας αύξηση κατά 8,3% (εκτός της βιομάζας). Οι μεγαλύτερες μειώσεις εκπομπών πραγματοποιήθηκαν στις βιομηχανικές διεργασίες αντικατοπτρίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα δραστηριότητας στους τομείς του τσιμέντου, χημικών, σιδήρου και χάλυβα.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η βιομηχανική παραγωγή τον Αύγουστο του 2009 κατέγραψε πτώση 8,8% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2008 ενώ μεγαλύτερη ήταν η μείωση της παραγωγής στη μεταποίηση (9,6%) η οποία αποτελεί και τον βασικό κορμό της ελληνικής βιομηχανίας. 

Στην Ευρώπη το 2009 οι εξακριβωμένες εκπομπές των τομέων που καλύπτονται από το κοινοτικό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) μειώθηκαν κατά 11,6% σε σύγκριση με το 2008.

Η μείωση των εκπομπών είναι συγκυριακή και μια (επιθυμητή άλλωστε) οικονομική ανάκαμψη μπορεί πολύ γρήγορα να περιορίσει ή και να εκμηδενίσει λόγω σωρευμένης καταναλωτικής πίεσης τις όποιες μειώσεις εκπομπών, για τον λόγο αυτό απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση και παρακολούθηση.

Η παρακολούθηση της προόδου της Ε.Ε. σχετικά με τους θεσμοθετημένους στόχους αναμένεται πολύ σύντομα (εντός του 2010) μέσω της προγραμματισμένης ετήσιας έκθεσης του ΕΟΠ και θα αναφέρεται στις τάσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου βάσει εκτιμήσεων του 2009. Να σημειωθεί ότι τα επίσημα και ακριβή στοιχεία των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την ΕΕ κατά το έτος 2009 θα είναι διαθέσιμα τον Ιούνιο του 2011 από τον ΕΟΠ, ενώ το μέγεθος των εξακριβωμένων εκπομπών της Ε.Ε. (ΣΕΔΕ) για το 2010 θα δημοσιευθεί τον Απρίλιο του 2011.

Στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κυότο, η ΕΕ-15 έχει αναλάβει κοινή δέσμευση για τη μείωση των εκπομπών κατά μέσο όρο 8% μεταξύ 2008 και 2012 σε σύγκριση με τις εκπομπές του έτους βάσης. Επισημαίνεται ότι σε αντίθεση με την ΕΕ-15, η ΕΕ-27 δεν έχει ουδεμία υποχρέωση επίτευξης κάποιου κοινού στόχου στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου του Κιότο μέχρι το 2012. Αυτό πάντως που ισχύει για την ΕΕ-27 είναι η μονομερής δέσμευση να επιτύχει τουλάχιστον μια μείωση 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2020 σε σύγκριση με το 1990.